Tak jak Ty chcę mierzyć wysoko

Rafał, 41 lat

Przeszczepy

Przeszczep płuc u chorych na mukowiscydozę

Mukowiscydoza dotyka wielu układów i narządów. W jej przebiegu najbardziej podatny na uszkodzenia  jest układ oddechowy. Zalegający w oskrzelach gęsty, trudny do usunięcia śluz służy za pożywkę dla bakterii, przede wszystkim dla Pseudomonas aeruginosa (pałeczka ropy błękitnej).  W wyniku przewlekłego zakażenia bakteryjnego dochodzi do postępującego uszkodzenia płuc i niewydolności oddechowej, a w efekcie do przedwczesnej śmierci lub konieczności przeszczepienia płuc. Innym z powikłań mukowiscydozy jest marskość wątroby, wówczas u części pacjentów niezbędne są także transplantacje wątroby. Są one jednak zdecydowanie rzadziej wykonywane niż transplantacje płuc.

Szacujemy, że w ciągu ostatnich 11 lat łącznie ponad 60 chorych na mukowiscydozę otrzymało transplantacje płuc. Mniej więcej połowa z nich operowana była w ośrodkach zagranicznych, w tym w ośrodkach transplantacyjnych w Wiedniu Paryżu, Madrycie, Kopenhadze. Spośród nich 18 zabiegów sponsorowanych było ze środków prywatnych.

Można uznać, że datą przełomową dla całej społeczności chorych na mukowiscydozę stał się 17 stycznia 2006 r. Wówczas w AKH w Wiedniu zostały przeszczepione płuca Idze Hedwig. Był to pierwszy udany przeszczep u chorego na mukowiscydozę z Polski. Wprawdzie historia transplantacji płuc u chorych na mukowiscydozę sięga kilka lat wstecz, do roku 2001, kiedy w Berlinie dokonano przeszczepienia płuc u chorej na mukowiscydozę 18-letniej wówczas Danusi Polińskiej, jednakże ze względu na powikłania dziewczyna zmarła kilka tygodni po przeszczepie. Przeszczep płuc u Igi Hedwig zakończył się sukcesem, zaś jego efekty, po okresie niezbędnej rehabilitacji, były spektakularne.

W ciągu ostatnich 11 lat przeszczepy płuc stały się dla chorych na mukowiscydozę czymś realnym, chociaż konieczność korzystania z zagranicznego ośrodka – bariera językowa, konieczność wyjazdu i mieszkania zagranicą, kontynuacji leczenia potransplantacyjnego – to wszystko wiąże się z dużym stresem i niemałymi dodatkowymi kosztami. Jednakże pierwsze transplantacje w AKH pozwoliły także na przetarcie szlaku dla pacjentów z mukowiscydozą w Polsce i przekonanie Ministerstwa Zdrowia, że konieczne jest zapewnienie rozwoju polskich programów transplantacji płuc. Dziś zabiegi transplantacji płuc u chorych na mukowiscydozę z powodzeniem wykonywane są w Polsce w dwóch dynamicznie rozwijających działalność ośrodkach: Śląskim Centrum Chorób Serca w Zabrzu oraz w Klinice Chirurgii Klatki Piersiowej i Transplantacji PUM w Szczecinie.

Przełomową datą stał się 7 marca 2011 roku, kiedy  w Śląskim Centrum Chorób Serca w Zabrzu miała miejsce pierwsza w naszym kraju operacja przeszczepu płuc u chorego na mukowiscydozę. Operację wykonał kardiochirurg Jacek Wojarski, który kieruje programem transplantacji płuc w zabrzańskim ośrodku.

Możliwość leczenia transplantacyjnego w polskich ośrodkach to znaczne ułatwienie. Sukcesy naszych transplantologów i coraz lepsza dostępność do transplantacji płuc w Polsce daje nadzieję na przedłużenie życia coraz większej liczbie pacjentów.
Zachęcamy do zapoznania się z publikacją Przeszczepy u chorych na mukowiscydozę są możliwe! Czy również w Polsce?

Kwalifikacje do transplantacji płuc

Transplantacja płuc dla wielu osób jest jedyną skuteczną metodą leczenia. Zakwalifikowani do przeszczepu mogą być chorzy, u których wykorzystano już wszelkie metody leczenia a jednocześnie nie stwierdzono u niech istotnych przeciwskazań do tej formy terapii.

Przeciwwskazania do przeszczepu płuc

  • choroba nowotworowa (wyjątek - rak skóry inny niż czerniak) lub 5-letni okres wyleczenia,
  • krańcowa, nieuleczalna niewydolność narządowa (serce, nerki, wątroba),
  • choroba niedokrwienna mięśnia sercowego bez możliwości terapii lub z towarzyszącym upośredzeniem funkcji lewej komory (możliwy przeszczep serca i płuc w wybranych przypadkach),
  • nieuleczalne stadium choroby infekcyjnej (wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, HIV),
  • znaczne zniekształcenie klatki piersiowej, kręgosłupa,
  • brak zgody chorego,
  • uwarunkowania socjalne,
  • uzależnienie - alkoholizm, nikotynizm (okres abstynencji min. 6 miesięcy).

Wskazania do przeszczepu płuc

  • przewlekłaobturacja chorobowa płuc (POCHP),
  • samoistne włóknienie płuc,
  • mukowiscydoza
  • niedobór alfa 1-antytrypsyny,
  • pierwotne tętnicze nadciśnienie płucne,
  • śródmiąższowe włóknienie płuc,
  • rozstrzenie oskrzeli,
  • sarkoidoza,
  • retransplantacje, choroby tkanki łącznej, LAM (limfangioleiomiomatoza)

Zgłoszenia potencjalnego biorcy płuc w trybie planowanym

Zgłoszenia dokonuje się poprzez wypełnienie Ankiety potencjalnego biorcy płuc przez lekarza prowadzącego.

Pacjent zgłoszony jako potencjalny biorca powinien mieć wykonane następujące badania:

  • aktualne badania czynnościowe płuc (spirometria, bodypletyzmografia, zdolność dyfuzyjna),
  • aktualną gazometrię,
  • aktualne badanie UKG,
  • test 6 min. chodu,
  • badania radiologiczne ( RTG i TK klatki piersiowej),
  • oznaczoną grupę krwi,
  • aktualny odpis badania HBsAg, anty-HCV, anty-HIV
  • aktualny posiew z nosa i gardła na nosicielstwo gronkowca złocistegometycylinoopornego MRSA,
  • aktualny posiew plwociny,
  • oznaczone aktualne badania morfologii i biochemii krwi,
  • badanie densytometryczne kości
  • odczyn tuberkulinowy lub IGRA

W wybranych grupach pacjentów powyżej 45 roku życia dodatkowo:

  • USG naczyń
  • cewnikowanie prawego serca
  • koronografia